Ngày 21-28 tháng 3, 2023
Tiếp tục bộ hành về ngôi trường Phật Giáo chúng ta thường nghe nhắc đến là trường Nalanda nằm gần Vương Xá (Rājagaha, Rajgir), cách thủ phủ Patna chừng 90 km ngày nay tọa lạc tại làng Bada Ganon. Trước khi đến đây, chúng tôi lại tìm thấy Sukho trên đường, cách nơi thất lạc hơn 70km một ngày rưỡi đường. Sukho bị trầy xước, mình mẩy dơ dáy, mất luôn vòng kim cô trên cổ. Chúng tôi không khỏi ngạc nhiên khi thấy sự xuất hiện của Sukho, có lẽ chú đã ngày đêm đi theo vết chân của Chư Tăng và mùi của Sổ, Āloka và Karuṇā. Lần này thấy chú có vẻ như không còn nhút nhát như trước. Phải chăng đã trải qua những phen đối địch trên đường tìm lại chúng tôi, nên đã chiến thắng chính mình? Quả là một lòng một dạ sắt son với con đường Theo Dấu Chân Phật.
Nhưng lần này tôi lại đối mặt với một thử thách đầy cam go cùng với Sukho. Trưởng đoàn dẫn chúng tôi đi ngược đường, trên một cây cầu sắt đường rầy xe lửa, dưới cầu là sông, cây cầu thiết kế vừa cho một người đi. Sổ, Karuṇā và Āloka đều có thể tự đi sau vài lần được hướng dẫn. Riêng Sukho nằm vạ không dám đi vì sợ đến run chân. Tôi đành ẵm chú đi qua, ngược hướng là những cô gái và thanh niên đi tới, tôi và các Sư phải nép sát vào một bên nhường đường. Sukho nặng đến 26kg, trên vai lại có hai túi đãy hơn 15kg nữa, tôi ráng hết sức đưa Sukho qua hết cây cầu dài mà mệt nhừ, khát khô cả cổ, cột sống tê bì vì quá nặng sau quãng đường dài 40km từ sáng đến giờ, cuối cùng chúng tôi cũng qua hết cây cầu. Tôi ráng đi thêm một đoạn băng qua con đường đất đỏ bụi mù nắng gắt. Xây xẩm mặt mày, cảnh vật nhòa dần và hụt hơi, khi tôi vừa quỵ xuống thì có một cánh tay đỡ tôi. Một vị sư trẻ, vị ấy đã thấy tôi bất ổn nên đứng lại chờ, nếu vị ấy không đứng lại chờ thì có lẽ tôi đã nằm xỉu tại đó mà không ai biết.
Vị ấy gọi thêm một vị trong ban tổ chức trở lại cùng dìu tôi về, đoạn đường từ đây đến nơi nghỉ tối hẳn còn khá xa. Chúng tôi đi hoài, đi hoài vẫn chưa thấy đến. Thế rồi khi trời gần sập tối, chúng tôi cũng đến được nơi nghỉ, tôi lo xong chỗ nghỉ và Āloka, ngủ được một giấc đã khá hơn nhiều.
Trở lại trường Nalanda, tên gọi này được Tiến Sĩ Hiranand Shastri, giải thích rằng: Từ Nalanda xuất phát từ hai từ Sanskrit là “Nalam” và “Da”. “Nalam” có nghĩa là cuống hoa sen tượng trưng cho Trí Tuệ, và “Da” có nghĩa là người trao. Vậy Nalanda nghĩa là người trao trí tuệ, một ngôi trường Phật Giáo giảng dạy, truyền trao trí tuệ cho nhiều người khác.
Trong quá khứ, Nalanda vốn là một nơi phồn thịnh, dân chúng đông đúc, có niềm tin nơi Đức Phật. Cũng như hai vị thượng thủ Thinh Văn đại đệ tử của Đức Phật là ngài Xá Lợi Phất và ngài Mục Kiền Liên vốn xuất thân từ vùng này. Về sau Ngài Xá Lợi Phất cũng tịch diệt và được tôn trí thờ phụng Xá Lợi trong ngôi Tháp thứ ba tại trường Đại Học này.
Nalanda từng là một khu đại học rất quy mô của Phật giáo với hơn mười ngàn sinh viên và hai ngàn giáo sư. Nalanda đã phát triển rực rỡ trong thời kỳ đầu thành lập nhờ vào sự ủng hộ nhiệt tâm của các đại đế triều đại Gupta, đặc biệt là Kumaragupta, Harshavardhana (606-47), cũng như những vị vua khác của triều đại Pala. Vào năm 1193, Nalanda chính thức bị hủy diệt bởi đội quân Hồi Giáo Thổ Nhĩ Kỳ do ông Bakhtiyar Khilji chỉ huy đánh phá. Tất cả kinh sách và toàn bộ ngôi trường đều bị đốt phá, Tăng sinh bị giết thảm, đánh dấu sự suy tàn của Phật Giáo tại Ấn Độ.
Trước mặt Tăng đoàn là những nền gạch di tích của đền tháp, phòng ốc đồ sộ của một ngôi trường lịch sử. Chúng tôi tụng kinh và tiếp tục lên đường tiến về Rājagaha Vương Xá, là một trong những nơi gắn liền với lịch sử Phật Giáo. Ở Vương Xá có khá nhiều địa điểm hành hương như Veḷuvana (Trúc Lâm Tịnh Xá), ngôi nhà đá Pippala, hang động Sattapaṇṇi, ngục tù Bimbisāra, vườn xoài Jīvaka, núi Gijjhakūṭa (Linh Thứu), Maddakucchi, v.v.
Ngục tù Bimbisāra: Một trong những câu chuyện nổi bật nhiều người biết đến đó là A-xà-thế giết vua cha đoạt ngôi. Ông đã giam hãm cha mình trong ngục tù và rạch chân xát muối. Khi nhận ra sai lầm muốn phóng thích cha thì cũng đã muộn.
Núi Gijjhakūṭa (Linh Thứu): Đề-bà-đạt-đa cũng hãm hại Đức Phật bằng cách lăn đá trên núi xuống định giết Phật nhưng chỉ làm ngón chân cái của Đức Phật rơi một giọt máu.
Tại Vương Xá, lần đầu tiên Tăng đoàn có quyền lựa chọn đi bất cứ địa điểm nào mình muốn, rồi sau đó tập trung tại nơi đã ấn định. Tôi, Āloka lẫn Sukho cùng vài vị cùng nhau lên núi Sattapaṇṇi là hang động trong một núi đá giữa buổi trưa hè oi bức. Đường lên hang động được tạo bởi những bậc cấp bằng đá sa thạch hồng, nên khi trời nắng là mặt đá sẽ tăng nhiệt độ rất cao. Đôi chân trần của thầy trò chúng tôi rát bỏng khi chạm chân lên mặt đá, nhưng cuối cùng cũng lên đến nơi. Đây chính là nơi Ngài Đại Ca-diếp cùng năm trăm vị Thánh Arahant cùng nhau kết tập Tam Tạng lần đầu tiên sau khi Đức Phật Nhập Diệt.
Ngài Ananda là vị thị giả kề cận Đức Phật, thông thuộc hết những lời dạy của Ngài, nhưng vì chưa đắc Thánh Quả A-la-hán nên không được vào tham dự. Ngài Đại Ca Diếp cùng chư Thánh Tăng vẫn ngồi chờ vì biết rằng Ngài Ananda sẽ xuất hiện. Và quả nhiên sau khi tinh tấn tu tập, Ngài Ananda cảm thấy mệt mỏi, định ngả lưng nằm nghỉ, trong tư thế giữa ngồi và nằm, lưng chưa chạm giường thì Ngài chứng thánh quả A-la-hán và dùng thần thông xuất hiện tại hội chúng thánh tăng để bắt đầu buổi kết tập.
Sau khi thăm viếng đảnh lễ ở hang động Sattapaṇṇi xong, thầy trò chúng tôi xuống núi và tiếp tục đi qua núi Gijjhakūṭa (Linh Thứu). Thời tiết càng lúc càng khắc nghiệt cho những đôi chân trần. Vì nhiệt độ quá nóng nên Āloka có đôi khi chạy lên trước, chờ mãi chưa thấy tôi đến thì quay trở xuống tìm tôi rồi cùng đi với tôi. Thương cho Āloka và Sukho chịu khó chịu cực leo đến hai ngọn núi cùng ngày.
Chúng tôi lần lượt đảnh lễ hang động của Ngài Mục Kiền Liên, Ngài Xá Lợi Phất, Ngài Ca Diếp rồi lên đỉnh là nền gạch của Hương Thất Đức Phật. Cùng đảnh lễ Hương Thất, chiêm bái và xuống núi để đi tiếp về nơi định sẵn. Hôm nay quả là một ngày rất dài. Có nhiều vị mãi đến 10 giờ đêm mới về đến chỗ nghỉ, dựng lều, chuẩn bị chỗ ngủ rồi 3h sáng lại thức dậy đi tiếp.
#chuahuongdao #chuahuongdaotemple #sbsstupas
#buddha #buddhism #Dhutanga #dhammajourney
Nguồn: Dhammacetiya
